|
Zofia Stepan Pierwodruk: Górowskie Zeszyty Oświatowe 3/2001
|
|
|
- tradycje i współczesność
W dniu 20 czerwca 2001 r. w PCDN Bibliotece Pedagogicznej w Górze spotkali się nauczyciele-bibliotekarze w celu utworzenia zespołu szkoleniowego. Głównym celem spotkania była próba określenia tematyki przyszłych szkoleń. Uczestnicy zebrania zaproponowali następującą tematykę: a) prawo biblioteczne dotyczące bibliotek szkolnych b) edukację czytelniczą i medialną c) komputeryzację bibliotek w systemie MOL d) awans zawodowy nauczyciela-bibliotekarza.
Doskonalenie nauczycieli-bibliotekarzy pracowników bibliotek szkolnych w powiecie górowskim organizowane przez Bibliotekę Pedagogiczną w Górze ma bogate tradycje, sięgają one lat 70. Na podstawie dokumentacji bibliotecznej (protokoły z zebrań Zespołu Samokształceniowego Bibliotekarzy Szkolnych) można odtworzyć organizację i tematykę szkoleń.
W okresie od 1978 r. do 1981 r. odbyło się 10 spotkań: 1. 12.01.1978 r. „ Planowanie, sprawozdawczość i statystyka w pracy bibliotekarzy” 2. 13.04.1978 r. „Warsztat służby informacyjno-bibliograficznej w pracy biblioteki” 3. 17.11.1978 r. ”Treść i formy przysposobienia czytelniczego uczniów” 4. 22.03.1979 r. „Rola i zadania biblioteki w propagowaniu książki i rozwijaniu czytelnictwa – współpraca bibliotekarza z Radą Pedagogiczną” 5. 24.05.1979 r. „ Katalogi i katalogowanie” 6. 29.11.1979 r. „ Działy nauczycielskie w bibliotekach szkolnych” 7. 6.03.1980 r. „Rola i zadania służby informacyjnej w bibliotece szkolnej i pedagogicznej” 8. 6.05.1980 r. „ Praca pedagogiczna z czytelnikiem w bibliotece szkolnej” 9. 5.02.1981 r. „Omówienie Raportu o stanie bibliotek szkolnych i pedagogicznych ze szczególnym uwzględnieniem bibliotek woj. leszczyńskiego” 10. 29.05.1981 r. „Klasyfikacja zbiorów bibliotecznych w warunkach biblioteki szkolnej”
Większość spotkań odbyła się w siedzibie Biblioteki Pedagogicznej przy ul. Marchlewskiego 43, niektóre w bibliotekach szkolnych ( w Szkole Podstawowej nr 1 , Liceum Ogólnokształcącym, Zespole Szkół Zawodowych w Górze). Szkolenia były organizowane przez ówczesnego kierownika Biblioteki Pedagogicznej R. Kucharskiego. W zebraniach uczestniczyli bibliotekarze szkolni, bibliotekarze- pracownicy Biblioteki Pedagogicznej w Górze oraz zaproszeni goście, bibliotekarze-pracownicy Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej w Lesznie oraz wizytator Kuratorium Oświaty i Wychowania w Lesznie Ludwik Tobółka. Na każde zebranie szkoleniowe był przygotowany referat, po którego wygłoszeniu wywiązywała się dyskusja. W dalszej części poruszano bieżące problemy występujące w pracy bibliotekarzy. Referaty opracowywali: R. Kucharski, B. Świerz , U. Kwiatkiewicz , S. Balsewicz, T. Baczyńska. W okresie od 1981 r. do 1993 r. z przyczyn obiektywnych zaniechano organizowania szkoleń bibliotekarzy. W dniu 27. 10. 1993 r. zorganizowano w Bibliotece Pedagogicznej w Górze konferencję metodyczną dla bibliotekarzy. Celem jej było wznowienie doskonalenia poprzez utworzenie zespołu samokształceniowego. Biblioteka Pedagogiczna mieściła się (po przeprowadzce) w budynku przy pl. B. Chrobrego 27 i wchodziła w skład Wojewódzkiego Ośrodka Doskonalenia Nauczycieli w Lesznie. W zebraniu oprócz nauczycieli-bibliotekarzy uczestniczyli zaproszeni goście: Janina Nawrocka – dyrektor PBW w Lesznie, Krystyna Dzikowska – doradca WODN w Lesznie, Władysław Flig – kierownik Delegatury Oświaty w Górze, Bogusław Sitnik – wizytator Delegatury Oświaty w Górze. Zebranie prowadziła Z.Stepan – kierownik Biblioteki Pedagogicznej w Górze, która przedstawiła nowe zadania biblioteki pedagogicznej wynikające z „Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej” z dnia 9 czerwca 1993 r. w sprawie organizacji i zasad działania publicznych bibliotek pedagogicznych, które wymienia jako jedno z zadań „udzielanie pomocy i instruktażu metodycznego bibliotekom szkolnym” oraz przedstawiła własną koncepcję pomocy metodycznej bibliotekom szkolnym. Kolejnym punktem spotkania była promocja biblioteki pedagogicznej. Wszyscy uczestnicy spotkania zostali oprowadzeni po nowych pomieszczeniach biblioteki i zapoznani z warsztatem informacyjno-bibliograficznym i nowym układem księgozbioru. Szczególną uwagę zwrócono na przestronną czytelnię z bogatym księgozbiorem informacyjnym i zbiorem czasopism (około 80 tytułów w bieżącej prenumeracie). Podkreślono, że w bibliotece wydzielono część księgozbioru (literatura piękna i biograficzna) do której czytelnicy uzyskali wolny dostęp. W dalszej części dokonano wyboru bibliotek wzorcowych. Mianem tym obdarzono i powierzono funkcję biblioteki przykładowej bibliotece ZSZ w Górze kierowanej przez p. U. Kwiatkiewicz. Dla szkół podstawowych za wzorcową uznano bibliotekę Szkoły Podstawowej nr 3 w Górze. Następnie powołano zespół samokształceniowy i wybrano na jego przewodniczącą p. E. Maćkowską. Utworzono Radę Programową w której skład weszły oprócz przewodniczącej i kierowniczki biblioteki pedagogicznej, doświadczone bibliotekarki. J.Stadnik (SP Witoszyce) i p. B. Świerz (SP Wąsosz). Ostatnim punktem spotkania była dyskusja nad aktualnymi problemami w pracy bibliotek szkolnych. Poruszono m.in. takie zagadnienia jak: łączenie bibliotek szkolnych i publicznych, miejsce biblioteki we współczesnej szkole, efektywne wykorzystywanie czasopism metodycznych.
W okresie od 1993 r. do 2000 r. odbyło się 17 spotkań szkoleniowych. Miały one miejsce albo w czytelni Biblioteki Pedagogicznej w Górze albo w różnych bibliotekach szkolnych na terenie powiatu górowskiego. 2 szkolenia odbyły się także w czytelni Biblioteki Publicznej w Górze z którą zespół samokształceniowy bibliotekarzy szkolnych nawiązał współpracę. Tematykę szkoleń proponowali sami bibliotekarze a organizacją i przygotowywaniem materiałów dydaktycznych zajmowała się Rada Programowa. Jedno ze szkoleń miało formę wycieczki dydaktycznej do 3 bibliotek (pedagogiczna, publiczna i parafialna), w trakcie 2 innych spotkań nawiązano współpracę z Poradnią Psychologiczno-Pedagogiczną i poproszono psychologa p. S. Zdanowicza o podzielenie się swoim doświadczeniem w pracy z uczniem trudnym oraz zdolnym.
Tematyka przeprowadzonych szkoleń w omawianym okresie: 1. 27.10.1993 r. Organizacja doradztwa dla bibliotekarzy szkolnych w Delegaturze Oświaty w Górze. Ustalenie form instruktażu metodycznego prowadzonego przez WODN, PBW, Filię w Górze. Powołanie zespołu samokształceniowego 2. 16.02.1994 r. Stan prawny bibliotek szkolnych. Podstawowa dokumentacja biblioteczna 3. 18.05.1994 r. Stan bibliotek szkolnych Rejonu Delegatury KO w Górze. Selekcja i ubytkowanie księgozbioru 4. 9.11.1994 r. Problemy funkcjonowania bibliotek łączonych (szkolno-publicznych). Warsztat informacyjno-bibliograficzny biblioteki ZSZ w Górze- prezentacja. Warsztaty moderatorskie „Jak być dobrym bibliotekarzem?” 5. 22.02.1995 r. Opracowanie kaset video. Projekcja filmu „Szkoła inna 6. 31.05.1995 r. Komputeryzacja bibliotek w Polsce. Zastosowanie systemu MOL w bibliotece szkolnej. Informatyka w zbiorach Biblioteki Pedagogicznej w Górze 7. 8.11.1995 r. Rola bibliotekarza w obchodach rocznicowych szkoły 8. 6.12.1995 r. Scenariusze uroczystości szkolnych poświęcone tematyce regionalnej-zajęcia warsztatowe 9. 22.02.1996 r. Literatura dziecięca i młodzieżowa w pracy biblioteki szkolnej 10. 22.05.1996 r. Zasady biblioterapii w pracy z uczniem trudnym 11. 20.11.1996 r. Praca z uczniem zdolnym w bibliotece szkolnej 12. 12.03.1997 r. Biblioteka szkolna jako źródło wiedzy o regionie. Pozyskiwanie, gromadzenie, opracowanie i formy wykorzystania zbiorów regionalnych w pracy dydaktyczno-wychowawczej szkoły 13. 26.11.1997 r. Standardy osiągnięć szkolnych w edukacji czytelniczej i informacyjnej. Edukacja czytelnicza i informacyjna w świetle publikacji J. Andrzejewskiej: Bibliotekarstwo szkolne. Teoria i praktyka.T.1, 2. W-wa 1996 14. 13.05.1998 r. Wycieczka do biblioteki publicznej, pedagogicznej i parafialnej w Górze 15. 10.12.1998 r. Zmiany w systemie Uniwersalnej Klasyfikacji Dziesiętnej 16. 8.12.1999 r. Komputeryzacja biblioteki ZSZ w Górze – prezentacja 17. 5.04.2000 r. Udział bibliotekarzy szkolnych w edukacji czytelniczej i medialnej
Organizacja szkoleń była owocem pracy Rady Programowej w szczególności zaś jej przewodniczącej E. Maćkowskiej, która zorganizowała i poprowadziła większość spotkań. Pozostali członkowie J. Stadnik i B. Świerz przedstawiały problemy bibliotek szkolnych w prasie bibliotekarskiej, ponadto B. Świerz protokołowała wszystkie zebrania a także poprowadziła w całości szkolenie dotyczące możliwości udziału bibliotekarza w obchodach rocznicowych szkoły ilustrując je filmem na kasecie video przedstawiającym obchody 50-lecia Szkoły Podstawowej w Wąsoszu. Udział Z. Stepan to przede wszystkim organizacja posiedzeń Rady Programowej, przygotowywanie i powielanie różnego rodzaju materiałów (zestawień tematycznych, przepisów prawnych oświatowych i bibliotekarskich, wzory opisów bibliograficznych itp.). Ponadto opracowanie i analiza ankiet dotyczących stanu bibliotek szkolnych rejonu Delegatury KO w Górze, poprowadzenie warsztatów moderatorskich „Jak być dobrym bibliotekarzem?” oraz opracowanie kilku numerów przeglądu wydawnictw bibliotecznych pn. Bibliotekarskie Lektury. E. Orzechowska-Świątek w czasie jednego ze szkoleń w bibliotece ZSZ w Górze zaprezentowała osiągnięcia „swojej” biblioteki jedynej jak na razie w całości skomputeryzowanej biblioteki szkolnej na terenie powiatu górowskiego. Jedno z ostatnich szkoleń poprowadziła dr J. Andrzejewska (pracownik naukowy) Uniwersytetu Wrocławskiego na którym zaprezentowała autorski program edukacji czytelniczej i medialnej oraz udział w niej bibliotekarza. Każde spotkanie szkoleniowe prowokowało do dyskusji i wymiany doświadczeń, uczestnicy otrzymywali komplet materiałów metodycznych ponadto także kolejne numery „Nowości Pedagogicznych Biblioteki Pedagogicznej” opracowywane przez M. Żłobińskiego. W trakcie spotkań odbywanych w Bibliotece Pedagogicznej bibliotekarze otrzymywali bezpłatnie dublety czasopism, książek oraz oferty wydawnicze i księgarskie. W trakcie jednego ze szkoleń warsztatowych powstały scenariusze imprez szkolnych o tematyce regionalnej, w których wykorzystano zbiory repertuarowe biblioteki pedagogicznej oraz twórczość młodzieży szkolnej z ZSZ w Górze. Owocem innego spotkania było pismo wystosowane do Urzędu Miejskiego w Górze z prośbą o bezpłatne przekazywanie wszelkich publikacji regionalnych bibliotekom szkolnym i bibliotece pedagogicznej w Górze. Powyższy, skrócony opis dotychczasowej działalności szkoleniowej zespołu samokształceniowego nauczycieli-bibliotekarzy świadczy o sporej aktywności tej grupy zawodowej. Wysoka frekwencja, aktywność i efekty pracy dowodzą, że pomimo przerw spowodowanych przyczynami często obiektywnymi (różne koncepcje władz oświatowych dotyczące usytuowania doradztwa i doskonalenia zawodowego bibliotekarzy szkolnych) doskonalenie to jest niezbędne, tym bardziej , że w wielu szkołach obsada kadrowa w bibliotece jest 1-osobowa. Ponadto w świetle reformy oświatowej, która nakłada na bibliotekę szkolną obowiązek przekształcenia w multimedialne centrum informacyjno-dydaktyczne szkoły oprócz niezbędnych, dużych środków finansowych na wyposażenie techniczne i zbiory duży nacisk powinien być położony na doskonalenie bibliotekarzy zwłaszcza w kontekście koniecznej komputeryzacji bibliotek. Utworzenie Powiatowego Centrum Doskonalenia Nauczycieli w Górze powinno ułatwić to zadanie.
|
|